ارزیابی پرتال (1) – چیستی پرتال

با ورود به سایت‌های سازمانی، دیگر صحبتی از واژه‌ی سایت بر سر زبان ها نمی‌رود، در واقع، «پُرتال»، جانشینی است که آگاهانه یا ناآگاهانه مورد استفاده است. در این میان، برخی فکر می‌کنند که پُرتال، فارسی‌ساز ‌شده سایت است و بهتر است که از این واژه استفاده شود. از این رو به نظرم در ابتدای یادداشت نیاز است تا تفاوت میان سایت و پرتال بیان شود تا رویکردی یکسان در این یادداشت و چند یادداشت سریالی ارزیابی پرتال داشته باشیم.

سایت، برگرفته از واژه "Site" در انگلیسی است که اشاره به مکان و جا دارد، مکانی که در اینترنت هم قابل جستجو هست. موقعیتی مشخص و متعلق به یک شخص و سازمان حقیقی یا حقوقی که  حضور مجازی خود را در شاهراه اینترنت، رقم زده است. در این مکان، بنا است تا یک فرد یا سازمان، عمل اطلاع‌رسانی داشته باشد و با پوشش اخبار و موضوعات مرتبط با خود، روابط عمومی قوی ایجاد کند. در واقع اگر ما روابط عمومی را به عنوان یک بخش هوشمند از هر ماهیتی بدانیم، ارتباط با محیط بیرون  و تعامل با این محیط، هر شخص و سازمانی را وادار می‌کند تا به مدد فناوری، این بخش فدرت‌بخش و بانفوذ را تقویت کند. البته با توسعه حوزه فناوری اطلاعات و به مدد وب‌گردی‌های عام شده، دیگر نیازها در این دنیا دارند تامین می‌شوند و همین دلیل خوبی است تا سایت‌ها توسعه پیدا کنند و در قالب پرتال‌ها، امکان دسترسی به چند محتوا را میسر سازند. در واقع، پرتال‌ها، دروازه‌های ورود به مکان‌هایی هستند که نیازهای مختلفی از وب‌گردان را تامین می‌کنند و در بیشتر موارد، به عنوان یک ورودی به خدمات فناوری اطلاعات یک سازمان و یا کسب‌وکار، پی گرفته می‌شوند.بنابراین، شکل گیری مبادله پایاپای کلیک و درآمد یا کلیک و رضایت، ویژه فضایی است که به آن، فضای سایبر می‌گویند. در این فضا، تولید محتوا و تولید قدرت پریدن از پرچین‌های فیزیکی و زمانی، کم بهانه‌ی نیست تا صنعت فناوری‌اطلاعات و کارآفرینی مبتنی بر وب را شکل دهد.

بنابراین رویه یک سایت، ارائه اطلاعات در یک محدوده خاص است و یک سایت مانند یک روزنامه عمل می‌کند و برایش فرقی ندارد که چه کسانی بر اساس چه نیازی به سایت سرزده‌اند، در حالی‌که پرتال‌ها، مکان‌هایی کاربر محور هستند که برای دست‌یابی به رضایت مشتریان و مراجعه‌کنندگان، ناچار هستند تا مخاطب شناسی داشته باشند.

اما وقتی یک فرد و یا سازمان، تصمیم به شناسایی مخاطب و ارائه خدمات کاربر محور می‌کند، نیازمند چند قابلیت تنظیم بودن، اختصاصی‌سازی، انطباق و ورود می‌شود. در این شرایط، نام سایت تغییر می‌کند و به سمت پرتال شدن می‌رود. چنان که یک پُرتال، سعی می‌کند تا کارکردهای ارائه اطلاعات، یکپارچگی برنامه‌های کاربردی و محتوی را داشته باشد. در واقع، پُرتال صفحه وب واسطی می‌شود که به عنوان دروازه ورودی، امکان دسترسی آسان را به خدمات و اطلاعاتی که کاربر، برای انجام خواسته‌اش نیاز دارد، فراهم ‌کند  و نیازهای گوناگونی را برطرف سازد.

در جمع‌بندی که می‌توان ارائه کرد، پُرتال یک معبر برای مخاطبان و کاربران ویژه‌ای است که در تعامل با یک شبکه دیجیتالی، علاوه بر تامین نیازهای خود، ذی‌نفعان و موسسان پُرتال را چه از لحاظ ارائه خدمات آسان و چه از لحاظ کسب درآمد، یاری می‌رسانند. در واقع، پرتال‌ها، سایت‌های پیشرفته‌ای هستند که توانسته‌اند فناوری‌ها را بکار بگیرند و پا را  از گلیم سایت ها، فراتر نهند.

----------------------------------------------------------------

نکته:

 «هوارد اشتراوس»، تعریف روشنی از پُرتال در محیط‌های پژوهشی ارائه کرده است که کمک شایان توجهی در تشخیص تمایز موجود میان پُرتال‌ها و صفحات مرسوم در اینترنت می‌نماید. از نظر اشتراوس یک پُرتال واقعی باید از چهار ویژگی اصلی به ترتیب زیر برخوردار باشد:

  •   قابلیت تنظیم: یک پُرتال واقعی عبارت است از صفحه اینترنتی که ظاهر و محتوای اطلاعاتی آن بر اساس اطلاعاتی که درباره‌ی کاربر در پایگاه پُرتال ذخیره شده، شکل گرفته است. وقتی یک کاربر برای ورود به پُرتال مجاز شمرده می‌شود، اطلاعات تایید او تعیین می‌کند که کاربر چه چیزهایی را در پُرتال مشاهده خواهد کرد.
  •  قابلیت اختصاصی‌سازی: بر اساس این قابلیت، کاربر می‌تواند مجموعه‌ای از ویژگی‌های ظاهری و محتوایی را برای یک پُرتال واقعی مطابق میل خود انتخاب و ذخیره نماید. این ویژگی‌ها می‌تواند برای هر کاربر متفاوت باشد.
  •  قابلیت انطباق:  پُرتال از طریق اطلاعاتی که کاربر فراهم می‌کند، برای او آشنا و شناخته می‌شود و از طریق همین اطلاعات است که پُرتال در ارتباط با کاربرانش برنامه‌ریزی می‌شود. وقتی نقش کاربر در یک سازمان تغییر می کند (به عنوان مثال وقتی دانشجوی یک دانشگاه کارمند آن دانشگاه می شود.) یک پُرتال واقعی این تغییر را تشخیص می‌دهد و بدون مداخله انسانی خود را با آن منطبق می‌سازد. 
  •  قابلیت ورود: هدف یک پُرتال عبارت است از کشیدن پوششی بر روی کارکردهای داخلی سامانه‌های اطلاعاتی سازمان و مخفی ساختن آن‌ها از چشم کاربر. اتصال کاربر به پُرتال، اور ا از اتصال‌های مکرر به سامانه‌های اطلاعاتی متعدد موجود در سازمان که محتوای اطلاعاتی درخواستی او را فراهم می‌کنند، بی‌نیاز می کند. پُرتال نهایی می‌تواند به عنوان نقطه‌ی آغاز و ورود کاربر نه فقط به سازمان و اینترنت، بلکه به صفحه رومیزی رایانه خودش تلقی شود. 
/ 1 نظر / 27 بازدید