[در متن با حاشیه]


+ توجه به تفاوت های فرهنگی و نقش آن در مدیریت تعارض (1)

در یکی از مصاحبه هایم ، با چند بار پرسش و پاسخ متوجه شدم که مصاحبه شونده ام  کمی آشفته است ، این آشفتگی دوام نیاورد و اعتراض کرد : " شما وقتی با من صحبت می کنید  چرا مستقیم نگاهم  نمی کنید ؟ " . برایم جالب بود ، ایشان مردی پا به سن و با ظاهری مذهبی بودند که پایگاه و نقش اجتماعی ایشان مرا وادار کرده بود تا هنگام مصاحبه با وی احتیاط بیشتری داشته باشم تا رعایت ادب را کرده باشم . زود متوجه اشتباهم شدم چون  در آخرین مطلبی که ترجمه کرده بودم " خصوصیات اعراب ، در عبارت خون گرمی خلاصه می شد که اغلب اوقات با کمترین فاصله بین شخصی همراه بود " یادم آمد در فرهنگ اعراب ، تماس چشمی نشانگر احترام به بزرگتر است و اشتباه از کم توجهی من بود که فراموش کرده بودم مصاحبه شونده ام از عشایر عرب ایران است. برایشان توضیح دادم که رفتار من ناشی از احترام به عقاید مذهبی وی بوده  است ، بنابراین در ادامه مصاحبه سعی کردم با تسلط بیشتری بر مصاحبه شونده  ، گفتگویم را پی بگیرم.

این یک مثال از تفاوت های فرهنگی  است که دو فرد دانشگاهی  را هنگام گفتگو درگیر کرده است، اما سئوال این است اگر چند نفر دیگر در اطراف ما بودند و شخص مخاطب من ، بنا به دلایلی ، به رفتار غیر کلامی من اعتراض نمی کرد ، سرنوشت مصاحبه چه می شد؟ ممکن بود ایشان در مقابل رفتار من ، واکنش نشان نداده  و با پاسخ های سرسری به مصاحبه پایان بدهد.  این مورد را می توان به یک جمع بزرگتر نیزتعمیم داد ،  جمعی که می تواند یک کلاس درس ، یک ارائه دانشگاهی و یا یک همایش دوستانه باشد، در این شرایط ، همه افرادی که در جمع حضور دارند امکان دارد با کمترین توجه به تفاوت های فرهنگی ، خود را آماده پرسش ، پاسخ و حتی استماع کنند. قصد من این نیست موضوعاتی را که کمترین تاثیر در یک تعارض را دارند بال و پر دهم، بلکه هدفم این است که عادت کنیم حتی به بدیهی ترین امور نیز بیندیشیم.

مطلب دیگری که می توانم به آن اشاره کنم  رعایت فاصله و نوع زاویه ای است که افراد برای مخاطب قرار دادن یک شخص انتخاب می کنند ، در بعضی از فرهنگ ها و خرده فرهنگ های ایرانی ، انتخاب زاویه مستقیم برای پاسخ یا پرسش ، رویکرد جالبی نیست مخصوصا اگر شخص مقابل ما یک جنس مخالف باشد ، اما تجربه من در مکالمه با افرادی که خارج نشین یا تحصیلکرده کشورهای غربی بوده اند این است که انتخاب زاویه مستقیم نشان از میزان توجه و اهمیتی است که به شخص مقابل قائلیم ، همین نکته باعث شده این فرهنگ در میان دانشگاهیان رسوخ کرده و به عنوان یک فرهنگ قابل قبول جایگاهی را برای خود باز کرده باشد اما به یاد داشته باشیم که همه جا دانشگاه نیست و همه افراد جامعه این پدیده فرهنگی را نپذیرفته اند.

تصور کنید  یک فرد از عشیره عرب ایران با یک آذری وارد مکالمه شود ، رعایت چه نکاتی می تواند آینده این گفتگو را بیمه کند؟ 

comment شما()