[در متن با حاشیه]


+ مدیریت رسانه در سایه سار مدیریت آموزشی (2)

کتاب به عنوان یک ابزار ارتباطی که انتقال مفاهیم و دانش را برعهده دارد با قدمت هزاران ساله ، از قدیمی ترین رسانه های بشری به شمار می آید . این رسانه چه در قالب کتیبه های سفالی که در کتابخانه های بابل نگهداری می شد و چه در قالب مجموعه ای از کاغذهای پاپیروس که مردمان رود نیل تدارک می دیدند و چه در قالب کتابهای " کُدکس " و چه در قالب کتاب های کاغذی و الکترونیکی امروز، مهمان گنجه ها شده است. این رسانه که به طول عمر بشریت  قدمت دارد از دیرباز با تاریخ انسان عجین است  ، از پادشاهان قدبرافراشته تا برانداخته ، از حاکمان دانش افروز تا خشم افروخته ، از کتابخانه های باشکوه تا سامانه های سوخته و تا کتابداران برجسته و دانشمندی چون ابن سینا ، همه جزو تاریخ و عمر کتاب هستند.

 اما بررسی جایگاه این رسانه با رویکردهای متفاوتی محقق می شود که چه در مخازن کلیساها ، به عنوان اسیر به زنجیر کشیده کشیشان وچه  به عنوان سوغات دولت عثمانی برای سرزمین های در اختیار گرفته ، همه نشانگر جایگاه خاص این رسانه هستند که نشان می دهد  هر دولت و حکومتی بنابر مصلحت خویش از آن سود جسته است. اما در این میان ، کتابداران نیزبعضی اوقات ، وظیفه گروه ارتباط گران را بازی می کردند که به عنوان گردانندگان رسانه ، بر مردم نفوذ داشتند  و گاه مانند دروازه بانان در قرون وسطی مانع دسترسی کامل و اثر بخش جامعه به این رسانه می شدند .

اما زمانی که در قرن نوزدهم اولین دانشکده های کتابداری در ایالات متحده آمریکا تاسیس شد ، رسانه کتاب وارد عرصه ای شد که کتابداری به عنوان یکی از حرفه های نیازمند به آموزش در جرگه رسانه هایی  قرارگرفت که برای دسترسی و بازیابی آن ، سیستم رده بندی کنگره و دیویی شکل گرفتند که رده بندی دیویی به عنوان یک رده دهدهی و مبتنی بر شماره های اعشاری است و رده بندی کنگره که برخاسته از کتابخانه کنگره آمریکاست مبتنی بر رده های موضوعی است . در این راستا،  در طول تاریخ کتابداری ، دانشمندان غربی و شرقی بسیاری بودند که به دلیل الفت خویش با کتاب ، کتابداران کتابخانه ها انتخاب می شدند و یا القاب کتابدار را به عنوان یک افتخار کسب می کردند از جمله این افراد دانشمند هندی به نام " رانگاناتان " است که از پایه گذاران فلسفه کتابداری به شمار می آید، این دانشمند برجسته هندی در باب فلسفه کتابخانه و کتابداری می گوید:

  •     که هر کتابی خواننده اش
  •    هر خواننده ای کتابش
  •     کتاب برای استفاده است
  •     وقت خواننده را هدر ندهید
  •     کتابخانه محیطی پویا و ارگانیسمی زنده است

بنابراین می توان برای مدیریت کتابخانه ها که مامن کتابها به شمار می آیند ویژگی های بالارا برشمرد ویژگیهایی که لزوم تهیه یک کتاب را وجود خواننده و مخاطب خاص آن  می داند و برای جذب مخاطب خاص خود ، نیاز به تهیه کتاب مورد نیاز آن مخاطب را مطرح می کند رانگاناتان اعتقاد دارد که کتاب برای استفاده است و باید آن را در اختیار خواننده قرار داد و با ذکر این که نباید وقت خواننده را هدر داد اشاره به فرایند خدمات کتابداری دارد که همین مسئله در پرتو مدیریت درست در کتابخانه ها میسر می شود چرا که او باور دارد کتابخانه یک ارگانیسم زنده است . با توجه به گفته های رانگاناتان ،  شاید بتوان نیم نگاهی نیز به مدیریت در رسانه ی کتاب انداخت ، یعنی در تدوین و تهیه کتاب های آموزشی ، مخاطب را در نظر گرفت و کتاب آموزشی مورد نیاز او را تهیه کرد و در یک کلام کوتاه ، با مدیریت درست بر رسانه و در رسانه کتاب ، بتوان قدرت آموزشی این رسانه را افزایش داد.

comment شما()