" نظریه مبنائی " یا " نظریه برخاسته از داده ها " یا " نظریه نوبنیاد " یک روش کیفی بسیار جذاب و کارا در پرداختن به امور و مسائلی است که پژوهشگر هیچ نظریه و مدلی برای پی گیری و بررسی مسئله اش ندارد ؛ در بعضی اوقات ، شما به عنوان یک پژوهشگر با مسئله ای دست و پنجه نرم می کنید که دارای ابعاد گسترده و ناشناخته ای هست و گاهی اوقات ، عوامل میانجی آنقدر ناشناخته هستند که در مطالعات قبلی کشف نشده اند در چنین شرایطی هست که به دنبال روشی می گردید تا با یک رویکرد اکتشافی ، نتایجی را به شما تحویل دهد که مبتنی بر واقعیت های جامعه مورد مطالعه تان باشد.
بنابراین اگر دوست دارید روش کیفی را با شیرین ترین و جذاب ترین امکان امتحان کنید
اگر تمایل دارید پدیده مورد مطالعه تان دقیق بررسی شود
اگر می خواهید به چالش کشیده شوید و قدرت تجزیه و تحلیل خود را بسنجید
اگر علم و قدرت بی طرف بودن و شناخت زوایای پدیده را دارید به این روش حتما و حتما روی آورید
نظریه مبنائی یک روش کیفیست که در سی چهل سال اخیر به عنوان یک روش با رویکرد اکتشافی و بنیادی مورد استفاده قرار گرفته است ، در این روش پژوهشگر با پرداختن به بیان مساله در فصل اول و اشاره به پرسش اصلی خویش ، به تعدادی از مطالعات مرتبط انجام شده به موضوع پژوهش اشاره می کند و در بعضی اوقات مفاهیم و کلید واژه های اصلی طرح را مطرح می کند در فصل دوم هست که به مطالعه زوایای مسئله خویش می پردازد و با بدست آوردن مدل مفهومی برخاسته از مطالعات و ادبیات پیشین ، سعی می کند تا با تسلط به موضوع وارد عرصه عمل شود و به جمع آوری داده ها بپردازید .
شناخت روش نظریه مبنائی برای پژوهشگری که در این راه وارد شده است از اوجب واجبات است چرا که نداشتن اطلاع و عدم شناخت کافی از این روش حتی در مرحله گردآوری داده ها، خسارت و ضرر جبران ناپذیری را بر بدنه پژوهش و نتایج خواهد آورد.
لازم به ذکر است که طرح پرسش های جمع کننده داده ، برآمده از شناخت مسئله و شناخت روش پژوهشی است پس در این حالت ، بهترین راه ، مطالعه و نگاشتن فصل سوم پژوهش با عنوان روش شناسی است که با پردازش پرسش اصلی و پرداختن به ماهیت آن ، لزوم به کارگیری روشی چون نظریه مبنائی را برای شما پژوهشگران تداعی می کند و در آن صورت است که با احاطه به فصل سوم می توانید به گردآوری داده ها بپردازید.
در مطلب بعدی ، فصل چهارم و نحوه به کارگیری روش مبنائی را مورد توجه و بسط و تحریر قرار خواهم داد.